I. Vì sao mực trên ly nhựa khô chậm là vấn đề cần kiểm tra?

Khi in lụa trên ly nhựa, một tình huống khá dễ gây nhầm lẫn là hình in vừa ra khỏi máy đã thấy bề mặt còn mềm, dễ dính hoặc phải chờ rất lâu mới có thể xếp ly. Nhiều người lập tức nghĩ rằng mực không phù hợp và muốn đổi sang loại mực khác.

Tuy nhiên, tốc độ khô của mực không chỉ phụ thuộc vào tên loại mực. Vật liệu ly, tỷ lệ dung môi, lượng mực trên lưới, điều kiện môi trường và phương pháp sấy đều có thể ảnh hưởng đến kết quả. Với PP và PET, việc chọn đúng hệ mực theo vật liệu là đặc biệt quan trọng; các tài liệu kỹ thuật về in trên nhựa cũng nhấn mạnh rằng PP/PET cần được xử lý và lựa chọn mực phù hợp để đạt độ bám ổn định.

Vì vậy, trước khi đổi mực, nên kiểm tra theo một quy trình cố định để tránh thay đổi nhiều yếu tố cùng lúc.

II. 6 nguyên nhân thường khiến mực trên ly nhựa khô chậm

1. Dùng quá nhiều dung môi hoặc dung môi không phù hợp

Dung môi giúp điều chỉnh độ nhớt và khả năng in của mực, nhưng nếu pha quá nhiều thì phần dung môi cần bay hơi cũng tăng lên. Khi đó, bề mặt bản in có thể lâu khô hơn và màng mực khó đạt trạng thái ổn định trong thời gian mong muốn.

1.1. Cách kiểm tra: Ghi lại tỷ lệ pha thực tế, không chỉ ghi tên loại dung môi. Nếu các mẻ mực có cùng loại nhưng tỷ lệ pha khác nhau, kết quả khô có thể khác đáng kể.

2. Lớp mực được in quá dày

Lượng mực truyền qua lưới ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian khô. Hình in cần độ phủ cao có thể khiến người vận hành tăng lượng mực, nhưng lớp mực dày hơn cũng cần nhiều thời gian hơn để ổn định.

2.1. Cách kiểm tra: So sánh một mẫu in mỏng và một mẫu in dày với cùng loại mực, cùng vật liệu và cùng điều kiện sấy. Nếu mẫu mỏng khô rõ rệt nhanh hơn, cần xem lại lượng mực truyền qua lưới và thông số in.

3. Lưới in và thông số gạt chưa phù hợp

Độ căng lưới, số mesh, góc gạt, áp lực gạt và tốc độ gạt đều có thể thay đổi lượng mực được truyền xuống bề mặt ly. Khi lượng mực thực tế thay đổi, thời gian khô cũng có thể thay đổi theo.

Không nên chỉ nhìn vào tốc độ máy. Nếu hình in đẹp nhưng lớp mực quá dày, việc tăng tốc độ sấy chưa chắc là cách xử lý đúng đầu tiên.

4. Nhiệt độ, độ ẩm và thông gió của khu vực làm việc

Với hệ mực cần bay hơi dung môi, điều kiện môi trường có thể ảnh hưởng đến tốc độ khô. Khu vực quá ẩm, thông gió kém hoặc nhiệt độ thay đổi có thể làm quá trình bay hơi diễn ra khác với lúc thử mẫu.

4.1. Cách kiểm tra: Ghi lại nhiệt độ và điều kiện phòng khi một mẻ in hoạt động tốt, sau đó so sánh với thời điểm mực khô chậm. Việc ghi chép này hữu ích hơn việc thay mực ngay lập tức.

5. Bề mặt ly có dầu, bụi hoặc chất tồn dư

Bề mặt nhựa sạch không chỉ ảnh hưởng đến độ bám mà còn ảnh hưởng đến khả năng tạo màng mực ổn định. Với PP và PE, năng lượng bề mặt thấp vốn đã khiến việc bám mực khó hơn; các chất tồn dư trên bề mặt có thể làm tình trạng này phức tạp hơn.

Đây cũng là lý do không nên đánh giá một loại mực chỉ bằng một mẫu ly mà chưa xác định rõ vật liệu và tình trạng bề mặt.

6. Phương pháp sấy hoặc đóng rắn chưa phù hợp với hệ mực

Không phải loại mực nào cũng khô theo cùng một cơ chế. Mực gốc dung môi có thể cần thời gian bay hơi và điều kiện sấy phù hợp, trong khi mực UV cần nguồn UV và mức năng lượng đóng rắn phù hợp với hệ mực.

6.1. Cách kiểm tra: Đối chiếu thông số kỹ thuật của chính nhà sản xuất mực thay vì áp dụng một mức nhiệt hoặc thời gian sấy chung cho mọi loại mực.

III. PP và PET có thể cho kết quả khác nhau như thế nào?

PP và PET đều xuất hiện phổ biến trong ứng dụng in ly nhựa, nhưng không nên mặc định rằng cùng một công thức mực và cùng một quy trình sẽ cho kết quả giống nhau trên cả hai vật liệu.

Do đó, nếu cùng một mẻ mực cho kết quả khác nhau trên hai loại ly, chưa nên kết luận ngay rằng máy in có vấn đề. Cần xác định vật liệu trước, sau đó mới đánh giá mực, dung môi và quy trình.

AMATA đã có bài phân tích riêng về mực in lụa không bám trên PP/PET. Hai hiện tượng có thể liên quan, nhưng khô chậm và không bám không phải là một lỗi duy nhất và nên được kiểm tra riêng.

IV. Quy trình kiểm tra khi mực khô chậm

1. Xác định đúng vật liệu ly

Kiểm tra ly là PP, PET hay vật liệu khác. Nếu không xác định được vật liệu, nên lấy mẫu từ nhà cung cấp ly hoặc thông tin kỹ thuật của sản phẩm.

2. Ghi lại công thức pha mực

Ghi rõ loại mực, loại dung môi và tỷ lệ pha. Không nên chỉ ghi “mực loãng” hoặc “mực đặc” vì các mô tả này khó dùng để so sánh giữa các mẻ.

3. Kiểm tra lượng mực truyền

Quan sát độ phủ và độ dày tương đối của bản in. Nếu vừa tăng lượng mực vừa tăng dung môi thì rất khó xác định nguyên nhân thật sự.

4. Kiểm tra điều kiện sấy

Đối chiếu nhiệt độ, thời gian, khoảng cách và phương pháp sấy với yêu cầu của nhà sản xuất mực. Với mực UV, cần kiểm tra hệ thống UV và điều kiện đóng rắn thay vì chỉ tăng nhiệt.

5. Kiểm tra sau khi khô

Không chỉ kiểm tra bằng mắt. Có thể đánh giá độ khô bề mặt, khả năng chống cọ xát và độ bám theo quy trình kiểm tra phù hợp với loại mực và vật liệu.

V. Có nên đổi mực ngay khi mực khô chậm?

Không nên đổi ngay nếu chưa xác định nguyên nhân. Nếu thay mực nhưng vẫn giữ nguyên tỷ lệ dung môi, lượng mực, vật liệu ly và điều kiện sấy thì lỗi có thể vẫn xuất hiện, đồng thời việc so sánh trở nên khó hơn.

Điểm quan trọng là “khô nhanh” không đồng nghĩa với “bản in đạt yêu cầu”. Một bản in cần đồng thời đáp ứng tốc độ sản xuất, độ bám, độ bền và chất lượng hình ảnh theo mục đích sử dụng.

VI. 5 cách hạn chế tình trạng mực khô chậm

1. Xác định vật liệu trước khi chọn mực.

2. Giữ tỷ lệ pha ổn định và ghi chép lại công thức.

3. Không tăng lượng dung môi chỉ để xử lý tạm thời độ nhớt.

4. Kiểm tra hệ thống sấy theo thông số của nhà sản xuất mực.

5. Khi đổi mực hoặc đổi ly, luôn in thử trên mẫu thật trước khi chạy số lượng lớn.

Nếu đang sử dụng máy in ly, việc ghi lại vật liệu, loại mực, tỷ lệ pha và điều kiện sấy cho từng mẫu sẽ giúp tìm nguyên nhân nhanh hơn nhiều so với thử từng yếu tố một cách ngẫu nhiên.

VII. Kết luận

Mực in trên ly nhựa khô chậm không nhất thiết có nghĩa là mực kém hoặc máy in gặp lỗi. Đây là kết quả của nhiều yếu tố liên quan với nhau: vật liệu ly, hệ mực, tỷ lệ dung môi, lượng mực, điều kiện môi trường và phương pháp sấy.

Cách kiểm tra hiệu quả nhất là giữ nguyên từng yếu tố và thay đổi có kiểm soát, bắt đầu từ vật liệu và công thức mực rồi mới đến thông số in và sấy. Khi nguyên nhân đã được xác định, việc điều chỉnh sẽ rõ ràng hơn và hạn chế lãng phí mực, ly mẫu cũng như thời gian sản xuất.

Nếu bạn đang tìm hiểu về máy in ly nhựa, có thể xem thêm cách chọn công nghệ in phù hợp với nhu cầu và các bài hướng dẫn khác tại chuyên mục Tin tức AMATA.